ÖZELLEŞTİRME UYGULAMALARININ DÜZENLENMESİNE VE BAZI KANUN VE KANUN HÜKMÜNDE KARARNAMELERDE DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR KANUN

    Kanun Numarası : 4046

Kabul Tarihi : 24/11/1994

Yayımlandığı R.Gazete : Tarih: 27/11/1994 Sayı: 22124

Yayımlandığı Düstur : Tertip: 5 Cilt:34 Sayfa:

İş Kaybı Tazminatı Ödenmesi ve Diğer Hizmetlerin Verilmesi

Madde 21 - Bu Kanuna göre özelleştirme kapsamına alınan kuruluşlarda (iştirakler hariç) bir hizmet akdine dayalı olarak ücret karşılığı çalışırken bu kuruluşların özelleştirmeye hazırlanması,özelleştirilmesi,küçültülmesi veya faaliyetlerinin kısmen veya tamamen durdurulması,süreli veya süresiz kapatılması veya tasfiye edilmesi nedenleriyle; hizmet akitleri,tabi oldukları iş kanunları ve toplu iş sözleşmeleri gereğince tazminata hak kazanacak şekilde sona erenlere,kanunlardan ve yürürlükteki toplu iş sözleşmelerinden doğan tazminatları dışında ilave olarak iş kaybı tazminatı ödenir.Ayrıca bunlara yeni iş bulma,meslek geliştirme,edindirme ve yetiştirme eğitimi hizmetleri özelleştirme fonundan desteklenerek ve finanse edilerek,öncelikle sağlanır.Kapatma ve tasfiye halleri dışında sakat statüsü ile (ilgili kanunların öngördüğü I,II ve III.derece) çalışanlar işten çıkarılamaz.Kapatma ve tasfiye halinde ise,işten çıkarılan sakat personele (ilgili kanunların öngördüğü I,II ve III.derece) iş kaybı tazminatı bu kanunun tanıdığı hakların iki katı oranında ödenir.İş kaybı tazminatı ödenmesi ve sağlanabilecek diğer hizmetlere ilişkin işlemlerin yürütülmesinden İş ve İşçi Bulma Kurumu Genel Müdürlüğü görevli,yetkili ve sorumludur.

Özelleştirme kapsamına alınan kuruluşlarda iş kanunlarına tabi olarak çalışırken;bunların özelleştirmeye hazırlanmaları, özelleştirilmesi, küçültülmesi, faaliyetlerinin durdurulması,kapatılması veya tasfiye edilmesi nedenleriyle,bu kuruluşların sermayelerindeki kamu payının % 50'nin altına düşmesinden,anonim şirket haline dönüştürülmeyenlerin ise Devir - teslim tarihinden itibaren bir yıl içinde,hizmet akitlerinin haklı neden olmaksızın işveren tarafından feshedilmesi veya haklı nedenlerle kendileri tarafından feshedilmesi sonucu işsiz kalanlar bu Kanunda belirtilen tazminat ve diğer hizmetlerden yararlanırlar.

Bu kanunda belirtilen iş kaybı tazminatı ve sağlanabilecek diğer hizmetler için gerekli giderlerin karşılanması amacıyla Özelleştirme Fonunda toplanacak özelleştirme gelirlerinden, öncelikle iş kaybı tazminatı ödenir. Yurt içi ve yurt dışından iş kaybı tazminatı ve diğer hizmetler ile ilgili olarak sağlanacak özel tahsisli kaynaklar;İdarece,İş ve işçi Bulma Kurumu Genel Müdürlüğü adına,Kurulca belirlenecek bir kamu bankasında açılacak "Özelleştirmeye Bağlı iş Kaybı Tazminatı ve Diğer Hizmetler Hesabı"na yatırılır. Bu hesabın kullanılması ve değerlendirilmesinde İş ve İşçi Bulma Kurumu Genel Müdürlüğü görevlidir. İvedi ve zorunlu harcamaların,nakit durumunun yetersizliği sebebiyle yapılamaması halinde İş ve İşçi Bulma Kurumu Genel Müdürlüğünün talebi üzerine Özelleştirme Fonundan daha sonra yapılacak aktarmalara mahsuben,özelleştirmeye bağlı İş Kaybı Tazminatı ve Diğer Hizmetler Hesabına Kurul Kararı ile aktarma yapılabilir.

İş kaybı tazminatı,506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanununun 77 ve 78 inci maddesindeki usul ve esaslar çerçevesinde belirlenecek günlük net kazanç tutarıdır. Bu madde kapsamına girenlerden,hizmet akdinin sona erdiği tarihte aynı işveren ile hizmet akdi kesintisiz en az;550 günden beri devam edenlere 90 gün, 1100 günden beri devam edenlere 120 gün,1650 günden beri devam edenlere 180 gün, 2200 günden beri devam edenlere 240 gün süre ile iş kaybı tazminatı verilir.

Söz konusu tazminat ve diğer hizmetlerden yararlanmaya hak kazananların,bu tazminat ve hizmetlerden yararlanabilmeleri için,hizmet akitlerinin sona erdiği tarihten itibaren 30 gün içinde İş ve İşçi Bulma Kurumuna başvurmaları zorunludur. İş ve İşçi Bulma Kurumu hak sahiplerinin başvurularını müteakip,gerekli incelemeyi en geç 30 gün içinde sonuçlandırarak iş kaybı tazminatına hak kazanıldığını tespit etmesi halinde hizmet akdinin feshi tarihinden geçerli olmak üzere,inceleme ve buna ilişkin işlemlerin sonuçlanmasından itibaren 10 gün içinde iş kaybı tazminatını aylık olarak ödemeye başlar. Aylık ödemeler,tazminata esas gün sayısına göre günlük net kazancın 30 günlük tutarı üzerinden yapılır.

Bu maddede öngörülen şekilde hizmet akitleri sona erenlerden;hizmet akitlerinin sona erme tarihi itibariyle 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunun hükümleri gereğince hizmet ve prim ödeme sürelerine göre yaşlılık aylığına hak kazananlar iş kaybı tazminatı ve diğer hizmetlerden yararlanamazlar. İş kaybı tazminatı ve diğer hizmetlerden yararlananların,işe yerleştirilmeleri veya kendilerinin iş bulmaları halinde ödenmekte olan tazminata ve diğer hizmetlere ilişkin hakları sona erer. İş kaybı tazminatının verilmesi ve diğer hizmetlerin sağlanmasına ilişkin usul ve esaslar;İdare ile İş ve İşçi Bulma Kurumu Genel Müdürlüğü arasında yapılacak protokolle belirlenir.

İş kaybı tazminatının fiilen ödendiği sürelere ait sosyal güvenlik kuruluşları kesintileri İş ve İşçi Bulma Kurumu Genel Müdürlüğünce ayrıca hak sahipleri adına bu madde gereğinde açılacak hesaptan ilgili kurumlara ödenir.

Bu Kanunun 26 ncı maddesi gereğince yapılacak özelleştirme uygulamaları sonucu doğacak iş kaybı nedeni ile tazminata hak kazananlara ödenmesi gerekecek tazminat tutarları,bu maddede öngörülen esas ve usuller çerçevesinde ilgili belediye veya il özel idaresi tarafından hesaplanır. Bu suretle hesaplanan tazminat tutarları,26 ncı madde gereğince özel bir hesapta toplanan gelirlerden karşılanmak üzere ilgili belediye veya il özel idaresi tarafından hak sahiplerine ödenir.